Friesland telt meer dan twintig meren, onderling verbonden door kanalen, vaarten en sloten. Samen vormen ze het grootste aaneengesloten vaargebied van Nederland. Elk meer heeft een eigen karakter. Het ene is weids en open, het andere beschut en intiem. Sommige meren zijn perfect voor beginners, andere vragen wat meer ervaring.
Dit overzicht helpt bij de keuze welke meren je in je vaarroute opneemt. Per meer vind je wat het bijzonder maakt, wat je er kunt verwachten en waar je op moet letten.
Het Sneekermeer
Het Sneekermeer is het bekendste meer van Friesland en voor veel vaarders het eerste water dat ze tegenkomen. Vanuit Terherne ben je binnen een paar minuten op het meer. Het is een ruim, overzichtelijk meer met goede betonning en veel ruimte om te manoeuvreren. Voor eerste keer vaarders is het een prima plek om te wennen aan open water.
Aan de zuidkant ligt het Starteiland, een populaire aanlegplek van waaruit je met de fiets en het pontje naar het centrum van Sneek kunt. Sneek zelf is de watersportstad van Friesland, bekend van de Sneekweek in de eerste week van augustus. In die periode is het druk op het meer. Buiten de Sneekweek is het Sneekermeer een stuk rustiger.
Het meer is relatief ondiep buiten de vaargeulen. Blijf binnen de betonning als je de diepgang van je boot niet precies kent.
Het Tjeukemeer
Het Tjeukemeer is het grootste binnenmeer van Friesland. Het voelt ook zo. Het water is weids en open, met vergezichten in alle richtingen. Op mooie dagen is het prachtig, maar bij wind kan het er stevig golven. Beginners doen er goed aan om het Tjeukemeer op een rustige dag over te steken.
Midden in het meer ligt de Marchjepôlle, een onbewoond eiland waar je kunt aanleggen. Een bijzondere plek om te lunchen of te overnachten, midden op het water zonder andere bebouwing in zicht.
Het Tjeukemeer verbindt het westelijke merengebied met Lemmer en de Turfroute. Lemmer ligt in het zuidwesten en is een levendige watersportplaats met een modern centrum, een strand met beachclub en het UNESCO Werelderfgoed Woudagemaal.
Het Heegermeer
Het Heegermeer is kleiner dan het Sneekermeer of Tjeukemeer, maar heeft misschien wel het meeste te bieden. Er liggen meerdere eilandjes in het meer. De Rakkenpôlle heeft een ministrandje waar je overdag gratis kunt aanleggen en zwemmen. De Langehoekspôlle, net over de grens met de Fluessen, is een Marrekrite ligplaats waar je gratis kunt overnachten.
Aan de zuidkant van het meer ligt een snelvaargebied, gemarkeerd met gele tonnen. Dat is alleen relevant voor kleine snelle motorboten, niet voor gehuurde motorjachten.
Het watersportdorp Heeg ligt direct aan het meer. Je kunt er aanleggen in passantenhaven “Heegerwal”. Heeg staat historisch bekend om de palingvisserij en het verschepen van paling naar Londen. De reconstructie van palingaak de Korneliske Ykes II ligt in de zomer in de haven.
De Fluessen
De Fluessen grenst aan het Heegermeer. De Fluessen is een van de grotere meren van Friesland en voelt als een stuk wilder dan de meren rondom Sneek. Het water is open en weids, omgeven door rietkragen en weilanden. Bij westenwind kan het hier flink waaien. Dat maakt de Fluessen populair bij zeilers, maar voor motorbootvaarders is het goed om de weersverwachting te checken voor je oversteekt.
Het Slotermeer
Het Slotermeer ligt aan de voet van Sloten, het kleinste stadje van Friesland met zo’n 760 inwoners. Sloten heeft stadsrechten sinds de middeleeuwen en dat zie je terug in de vestingwerken, de kanonnen op de wal en de sfeervolle straatjes.
Het meer zelf is rustiger dan het Sneekermeer of de Fluessen. Het is een goede plek om aan te leggen en een middag door Sloten te wandelen. Het stadje heeft ondanks zijn omvang een eigen museum, winkeltjes en horeca.
Vanuit het Slotermeer vaar je makkelijk door naar het Heegermeer of richting Lemmer en het Tjeukemeer. De combinatie Slotermeer en Sloten is een van die stops die gasten achteraf vaak als hoogtepunt noemen.
Het Pikmeer en de Wijde Ee
Het Pikmeer ligt bij Grou, een van de belangrijkste watersportplaatsen van Friesland. Het meer is kleiner en beschutter dan de grote meren in het zuidwesten. Dat maakt het geschikt voor vaarders die liever niet op groot open water zitten.
Vanuit het Pikmeer heb je via de Wijde Ee toegang tot De Alde Feanen, het Nationaal Park net ten noorden van Grou. Grou zelf is een gezellig dorp met een historisch centrum, diverse restaurants en goede jachthavens.
Vanuit Terherne is Grou in ongeveer 50 minuten te bereiken via het Prinses Margrietkanaal. Het is een populaire bestemming voor de eerste of laatste dag van een vaarvakantie.
De Alde Feanen
De Alde Feanen is geen meer in de traditionele zin, maar een Nationaal Park van 2.500 hectare dat bestaat uit een labyrint van smalle vaarten, petgaten, rietvelden en moerassen. Het is een van de bijzonderste vaargebieden van Friesland en vraagt om een compleet andere manier van varen.
Hier geen weidse vergezichten en ruim water, maar smalle doorgangen door manshoog riet. De stilte is overweldigend. In het voorjaar en de vroege zomer is het vogelgebied op zijn best. Reigers, grutto’s, bruine kiekendieven en met geluk een zeearend.
De Alde Feanen is toegankelijk vanuit Earnewald (Eernewoude) of via het Pikmeer bij Grou. Het gebied is geschikt voor alle motorbootmaten, maar op de smallere vaarten is voorzichtig manoeuvreren nodig. Neem de tijd. Dit is een plek waar je de motor op het laagste toerental zet en je laat verrassen door wat er om de volgende bocht verschijnt.
Het Lauwersmeer
Het Lauwersmeer ligt in het noordoosten van Friesland, op de grens met Groningen. Het is een apart meer met een eigen karakter. Tot 1969 was dit de Lauwerszee, een open verbinding met de Waddenzee. Na de afsluiting ontstond een groot zoetwatermeer dat uitgroeide tot een belangrijk vogelgebied.
Het Lauwersmeer is weids en kan bij harde wind ruw zijn. Dit is geen meer voor een rustig middagje dobberen. Maar op kalme dagen is het schitterend. De ruimte, de luchten en de enorme aantallen vogels maken het een bijzondere bestemming. In het voorjaar en najaar zie je er groepen ganzen, eenden en steltlopers in aantallen die je nergens anders in Friesland tegenkomt.
Met een doorvaarthoogte tot max. 3 meter kun je het Lauwersmeer bereiken via de Lits-Lauwersmeerroute via Drachten en Dokkum.
Bij een hogere doorvaarthoogte vaar je via de Staande Mast route via Leeuwarden en Dokkum naar het Lauwersmeer.
Het is een bestemming voor vaarders die wat meer tijd en ervaring hebben en bereid zijn om verder van de gebaande paden af te wijken.
Welk meer past bij jou?
Elk meer biedt iets anders. Het Sneekermeer en Pikmeer zijn ideaal voor beginners en korte tochten. Het Heegermeer en Slotermeer combineren mooi water met leuke dorpen en steden. De Fluessen en het Tjeukemeer bieden ruimte en avontuur voor wie van open water houdt. De Alde Feanen is de plek voor rust en natuur. En het Lauwersmeer is de bestemming voor wie echt iets anders wil.
De meren zijn onderling verbonden. Je hoeft niet te kiezen. Op een vaarvakantie van een week vaar je makkelijk over meerdere meren en ervaar je de afwisseling die het Friese vaargebied zo bijzonder maakt.
Wil je hulp bij het samenstellen van een route langs de mooiste meren? Bekijk de routepagina’s op de website of neem contact op voor persoonlijk advies.